Mesai Nedir, Mesai Ücreti Nasıl Hesaplanır?

İş Kanunu’na göre; bir işçi haftada en fazla 45 saat çalışmakla mükelleftir. Haftalık 45 saatten fazlası ise mesai yani fazla çalışma olarak adlandırılır. Bu durumda da işveren işçiye fazla mesai ücreti ödemek zorundadır. Mesai ücreti hesaplama işlemi ise resmi tatil, bayram veya pazar gününe göre değişiklik gösterir. Ancak merak etmeyin, yazımızın sonunda merak ettiğiniz tüm sorulara yanıt vermiş olacağız!

Fazla Mesai Ücreti Ne Kadar?

Fazla mesai ücreti, standart mesai ücretinin 1.5 katı olacak şekilde hesaplanır. Ancak, bayram veya resmi tatil günlerindeki ücretlendirme biraz daha farklı. Yazımızın devamında bu konuya da açıklık getireceğiz. Haftada 45 saatten daha az çalışan işçiler, mesaiye kalması durumunda saatlik ücretlerinin 1.25 katı (%25) mesai ücreti alır. Haftada 45 saat çalışan işçiler ise normal saatlik ücretinden 1.50 (%50) katı oranında ek ücret alması gerekir. 

Mesai Ücreti Nasıl Hesaplanır?

Mesai ücretini hesaplayabilmek için öncelikle 1 saatlik standart ücretinizi bilmelisiniz. 1 saatlik ücreti hesaplamak için de tabii ki brüt maaşınızı öğrenmelisiniz. Brüt maaşınızı öğrendikten sonra, önce maaşınızı 30’a ve daha sonra da 7.5’a bölmeniz gerekiyor. 

Saatlik ücreti hesaplamanızın ardından mesai ücretini kolaylıkla hesaplayabilirsiniz. Ancak isterseniz mesai ücretini serbest zaman olarak da kullanabilirsiniz. Yani fazla çalışma ücreti almak yerine, 1.5 saat veya 1.15 saat izin kullanma hakkınızda bulunuyor. İşveren ise işçiyi mesai ücreti alması veya serbest izin kullanması konusunda bir zorlamada bulunamaz. Bu konudaki bütün kararlar tamamen size ait!

Serbest zaman iznini isterseniz toplu olarak, isterseniz de parça parça kullanabilirsiniz. Ancak 6 ay içerisinde bu izinleri kullanma şartının olduğunu da unutmayın. İşverenler ise bu izinleri resmi tatillerde ve bayram günlerinde kullandıramayacağını unutmamalı.

Resmi Tatil Mesai Ücreti Hesaplama

Herkesin bildiği üzere, resmi tatil günlerinde sanki işçi çalışmış gibi tam gün ücreti alır. Kısaca bugünlere özel herhangi bir kesintinin yapılması yasaktır. Ancak bazı meslek grupları bugünlerde çalışmak zorunda kalabilir. Bu gibi durumlarda işçiler, çift mesai ücreti alır. Özetle, resmi tatil mesai ücreti 2020 yılında günlük ücretinizin iki katı kadardır. Aynı durum, bayram mesai ücreti için de geçerlidir.

Eğer hafta sonu veya sadece pazar günü çalışmıyorsanız, çalıştığınız gün için yine mesai ücreti alabilirsiniz. Pazar günü fazla mesai ücreti ise saatlik ücretinizin 1.5 katı (%50) üzerinden hesaplanır. Cumartesi günü çalıştığınızda da pazar günü mesai ücretinin aynı oranında fazla mesai ücreti almanız gerekiyor. 

Asgari Ücret Mesai Hesaplama

Asgari ücret üzerinden maaş alıyorsanız, fazla mesai ücreti hesaplayabilmek için brüt maaşınızı bilmelisiniz. Asgari ücret; 2020 yılında net olarak 2.324 ve brüt olarak da 2.943 TL’dir. Yukarıda açıkladığımız brüt maaş hesaplama formülünü kullanarak, saatlik ücretinizi öğrenebilirsiniz. Bu adımdan sonra, mesai ücreti hesaplama işlemi sizin için daha kolay hale gelecek! 

Asgari ücretlilerin mesai ücreti de diğer çalışanlar ile aynı orandadır. Saatlik ücretin %50’si oranında fazla mesai ücreti alır. Yukarıda açıkladığımız tüm oranlar ve ücretler, asgari ücretli çalışanlar için de geçerlidir. Yani herhangi bir hak kaybı söz konusu değil. 

İşçi ve işverenin bilmesi gereken en önemli konu ise toplam mesai saatidir. Yasalara göre; bir işçi bir yıl içinde en fazla 270 saat mesaiye kalabilir. İşçi bu saatten daha fazla mesai kalmak istese bile yasaktır. İşveren ve işçi bu önemli noktaya mutlaka dikkat etmeli ve gerekli hesaplamalarını yapmalıdır. Aksi halde cezai yaptırımlarla karşılaşabilirler.

Kimler Fazla Mesai Yapamaz?

İş Kanunu’na göre, herkes fazla mesai yapamaz. Peki kimler mesaiden muaf tutulur? 

  • İş sözleşmesinde fazla çalışmaya onay vermemiş kişiler, 
  • Kısmi süreli çalışanlar,
  • Sağlık durumları elverişli olmadığını rapor ile belgeleyen işçiler,
  • Hamile, yeni doğum yapan veya çocuk emziren anneler, 
  • 18 yaşını gün olarak doldurmamış çalışanların fazla mesai yapmaları kanunen yasaktır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir